Bebekte
Dudak ve
damak yarıkları birlikte ya da tek başına görülebilen birbirinden ayrı birer konjenital kusurdur. Dudak yarığının, damak yarığı ile birlikte veya tek başına görülme ensidansı 1000 doğumda 1; damak yarığının tek başına görülme ensidansı ise 2500 doğumda 1'dir.. Damak yarığı ile birlikte ya da tek başına görülen
dudak yarığında
genetik özelliklerin, tek başına
damak yarığı vakalarından daha büyük bir rol oynadığı sanılmaktadır.
Yarıklık kusuruyla
doğan bir
bebekte, özellikle söz konusu olan tek başına
damak yarığı durumu ise
işitme bozukluğu dahil olmak üzere diğer kusurların da bulunma ensidansını artırır.
Damak yarığı ile
doğan bir
bebekte, üst dudağın birleşememiş bulunduğu bir fisür (çatlak) ya da uzun bir delik mevcuttur. Bu yarık, dudağın üst kısmındaki ufak bir çentikten, buruna kadar ulaşan komple bir açıklığa dek değişebilir. Damak da yarık durumdaysa, bebeğin ağzının üst duvarı kapanmamış olarak kalır.
Doğan bebeğinizde bu kusurlardan biri ya da her ikisi bulunuyorsa en acil nitelik taşıyan sorun beslenmedir. Doğumdan kısa süre sonra
damak üzerine özel olarak tasarlanmış bir tıkaç (protez) yerleştirilerek
bebeğin beslenebilmesi sağlanır. Ancak, bebek hızla büyüyeceğinden bu tıkacın birkaç haftada bir değiştirilmesi gerekecektir.
Dudak yarığı olan bir
bebekte bu yarığın kapatılması ameliyatı tipik olarak 1. veya 2. ayda yapılır. Sıklıkla, dudak yarığı deformitelerinde
burun genişlemesi de söz konusudur. Damak yarığının kapatılması, burun tabanının daralmasına yardımcı olur. Ancak kesin bir
burun ameliyatı, çocuk erişkin çağa ulaşana kadar geciktirilir. Estetik başarı deformitenin ciddiyet derecesine, enfeksiyon bulunmamasına ve cerrahın beceri düzeyine bağlıdır.
Bir
damak yarığı, normal
konuşma gelişiminin sağlanması için genellikle yaşamın ilk yılı içinde kapatılır. Ameliyat amaçları çocuğun normal bir sesle
konuşmasını ve nazal regürjitasyonun (gıdaların buruna gelmesi) azalmasını sağlamaktır. Bir
çocuk 3 yaşına kadar ameliyat edilmediği takdirde, anlaşılır
konuşma yeteneğini geliştirebilmesi için bir protez kullanılabilir.
Dudak ya da
damak yarığı komplikasyonları arasında, nükseden
kulak enfeksiyonları, işitme kaybı, aşırı bir diş boşluğu alanı ve ortodontik düzeltim gerektiren
dişlerin yerinden oynaması bulunur. Bazı çocuklarda damaktaki
kas problemleri nedeniyle ameliyattan sonra bile
konuşma kusurları sürebilir. Genellikle
konuşma terapisi gerekli olur