Aktinomikoz Actinomyces cinsinden mikroskopik yapıda ışılküf bakterilerinin yol açtığı hastalık. Yeryüzünün hemen her yerinde insanların yanı sıra inek

at

domuz ve koyunlarda da ortaya çıkar. Hastalık etkeni olan bakteri türlerinden Actinomyces bovis insan ve hayvanlarda

Actinomyces israeli ise yalnız insanlarda hastalık yapar. İkinci tür ağız içi mukozasında

özellikle çürük dişlerde ve bademciklerde bir zarar vermeden bulunur. İnsana genellikle mikroorganizmayı taşıyan kıymık ya da dikenlerin batmasıyla bulaşır. Enfeksiyon genellikle ağız

yutak

burun

dudak ve tükürük bezlerine

ender olarak plevra (akciğer zarı) akciğer

bağırsak gibi derin bölgelere yerleşir. Mikroorganizma enfeksiyon bölgesinde yavaş gelişen kronik bir iltihabi süreç başlatır. Doku içinde oluşan sert kütleler daha sonra yumuşayarak fistül ve ülser halinde dışarı açılır. İltihap sarı renkte tanecikler içerir. Pratikte "sülfür tanecikleri" olarak adlandırılan bu kütleler mikroskop altında tanınabilen mantar miselyumları gibi ipliksi biçimde uzamış ve dallanmış bakteri yığınları ile bol miktarda parçalanmış akyuvar hücresinden oluşur.