Güneş yanığı güneşin ultraviyole ışınlarına aşırı derecede maruz kalmanın sonucudur. Eğer ışığa hassas değilseniz sadece kısa dalgalı ultraviyole ışını güneş yanığı yapar. Güneş ışınının ultraviyole içeriği farklılık gösterir: Daha yüksek yerlerde daha fazladır. Bulutlar veya pus bunu süzmez. Soğuk hava güneşten gelen ultraviyole ışınlarını azaltmaz. Kar kum su ve diğer yüzeylerden yansıyan ultraviyole ışını direkt güneş ışını kadar şiddetli yakabilir.
Güneş yanığının meydana getirdiği şişmiş kızarmış cilt cildinize kan veren kılcal damarların şişmesi nedeniyle olur. Herhangi bir ultraviyole ışını deriden geçebilse de sadece kısa dalga boyları kılcal damarları etkiler. Cildiniz ne kadar koyu renk olursa güneş ışınları (ultraviyole) o kadar az girebilir çünkü bunları melanin pigmanı emer.
Hafif güneş yanığı veya güneşe maruz kalma cildinizi daha fazla ultraviyole girişine karşı korumak için melanin üretmeye uyarır. Eğer ek pigman eşit şekilde dağılırsa daha fazla melanin daha fazla bronzlaşma demektir. Aksi halde çiller karaciğer lekeleri veya rengi atmış bölümler meydana gelir. Melanin üretimi ve dağılımı kalıtımsaldır. Yanma (güneşte kararma) kapasitenizi değiştirmek için ya-pabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Cildinizin doğal rengi güneş yanığına yatkınlığınız bakımından önemli bir faktördür fakat diğer faktörlerin de katkısı vardır. Eğer cildiniz açık renkse gözleriniz mavi veya yeşilse ayrıca saçınız sarı veya kızılsa kararmadan güneşte yanma ihtimaliniz çok fazladır. Güneş yanığına dayanıklılık ve kolayca kararabilme durumları koyu kahverengi gözlü kahverengi veya siyah saçlı ve esmer tenliler için en kuvvetli ihtimaldir.
TEŞHİS
Kırmızı hassas şişmiş cilt. Su dolu kabarcıklar. Ateş titreme bulantı hayal görme. Güneş yanığının belirtileri güneşe maruz kalındığından birkaç saat geçmeden ortaya çıkmaz. Fakat güneş yanığı cildin acısı kırmızılığı ve yer yer su toplaması yanılma payı bırakmayan belirtilerdir. Eğer döküntü veya kaşıntı gibi komplikasyonları varsa güneş zehirlenmesi olabilir (ağır güneş yanığından sonra meydana gelen güneş alerjisi).
GÜNEŞ YANIĞI NE KADAR CİDDİDİR?
Güneş yanığının etkisi herhangi bir yanığınki gibidir fakat gelişmesi sıcaktan yanma gibi süratli değil nispeten yavaştır. Cilt hasara uğramıştır. Eğer güneş yanığı ağırsa cilt hücreleri ölür ve su kabarcıkları belirir. Cilt bir iki haftalık bir sürede iyileşir.
Cilt hücrelerine tekrarlanan güneş yanıklarının yaptığı hasar kümülatiftir (birikici) ve ultraviyole ışınlarına sürekli olarak aşırı maruz kalmak uzun dönemde etkiler yaratır. Bu etkiler açısından ciltte renk bozulmaları actinic keratosis ve cilt kanseri de vardır. Bütün cilt kanserlerinin yüzde doksanı bu düzeltilemeyen hasar nedeniyle oluşur.
TEDAVİ - İLAÇ
Güneş yanığınızı günde birkaç defa hidrokortison kremi sürerek tedavi edin. Su toplaması yerlerin daha süratli iyileşmesi için onlara dokunmayın. Eğer kendiliğinden patlarsa deri parçacıklarını alıp açık alana enfeksiyonu önlemek için antibakteryel pomat sürün. Yaraları temiz tutun ve günde birkaç kere aspirin alın.
Eğer güneş yanığı ağırsa belirtilerin tamamen meydana çıkmasını beklemeden doktorunuzu arayın. Doktorunuz ağızdan kortikosteroid vererek reaksiyonu azaltıp bazı belirtileri önleyebilir