Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonları Bakteriler, idrar yolundan (mesaneden
vücudun dışına uzanan kanal) geçerek mesaneye girdiklerinde
idrar yolu enfeksiyonu meydana gelir. Normal koşullar altında bu
bakteriler idrar yapılırken
vücut dışına atılır. İdrarın kendisinde bakterilerin gelişmesini engelleyen özellikler vardır. Bununla birlikte belirli bakterilerin zehirleme özelliği ve
idrar sistemindeki
anatomik anormallikler gibi faktörler, idrar yolu enfeksiyonuna yakalanma olasılığını artırırlar.
İdrar yolu enfeksiyonları, küçük
çocuklarda ve özellikle
kızlarda yaygın olarak görülür. Genellikle bu
enfeksiyon mesaneyle sınırlı kalır ve buna
mesane iltihabı adı verilir. Bu durumda, çocuğun sürekli tuvalete gittiği ve
idrar yaparken acı duyduğuna ilişkin yakınmaları olduğu görülebilir. İdrar kötü kokulu olabilir. Yatak ıslatma olayı daha önceden altını ıslatmaması öğretilmiş bir çocukta görülebilir. Ateş, kusma ve
titreme de görülebilir. Bazı durumlarda
çocuk hiçbir hastalık
belirtisi göstermez.
Ne var ki kimi zaman
enfeksiyon uretere (mesaneden
idrarı böbreklerden getiren boruya) oradan da böbreklere geçebilir. O zaman belirtiler ateş, titreme, sırt
ağrısı ve kusmayı içerebilir. Bu durum görüldüğünde, çocuğunuz
akut piyelonefrit (böbreğin cerahatli iltihabı) adı verilen ağır bir
böbrek enfeksiyonu geçiriyor olabilir. Mesane
iltihabından farklı olarak, bir
böbrek enfeksiyonu
hastane tedavisini gerektirir.
Çocuğunuz da
idrar yolu enfeksiyonu
belirtileri varsa, doktorunuz
idrarda bakteriler olup olmadığını saptamak için bir
idrar örneği alacaktır. Mikroskopla yapılan incelemede
bakteriler görülürse, idrar, bakterilerin türünü saptamak için bekletilir. Bu test
enfeksiyon olup olmadığını göstermesine rağmen enfeksiyonun mesaneyle mi sınırlı kaldığı, yoksa böbrekleri mi sardığı konusunda bir gösterge değildir. Bunun için, doktorunuz çocuğunuzun belirtilerinin doğru ve eksiksiz bir tarifine, çocuğunuzun görünüşüne ve
fiziksel bir muayeneye güvenmek zorundadır. Böbrek enfeksiyonlu bir
çocuk, mesane iltihabı olan bir çocuktan daha
hasta görünecektir.
Çocuk, nükseden enfeksiyonlar geçiriyorsa boşaltım yolları, idrar kesesini ve uretrayı gösteren
röntgen filmi herhangi bir anormallik olup olmadığını ve tekrarlayan enfeksiyonlar sonucunda böbreklerde hasar meydana gelip gelmediğini saptamak için kullanılabilir.
İdrar yolu enfeksiyonlarının çoğu antibiyotik tedavisine süratle tepki gösterirler. Uygun şekilde
tedavi edildiğinde
akut piyelonefritin (havuzcuk ve böbreğin birlikte iltihabı) kronik
böbrek hastalığına dönüşme ihtimali çok azdır, idrar yolları enfeksiyonları yine de ihmal edilmemelidir. Tedavi edilmemiş mesane iltihabı böbreğe sıçrayabilir ve bütünüyle kökü kazınmayan bir
böbrek iltihabı tekrarlayabilir ve böylece böbreğe zarar verebilir. Üstelik sürekli tekrarlayan
idrar yolu enfeksiyonları başka başka
hastalıkların bir
belirtisi olabilir. Çoğu kez, nükseden
böbrek hastalığıyla birlikte düşünülen bir sorun da, idrar kesesi ile uretere ait olan geriye akıştır. Bu durum, idrarın böbreğe geri akmasına olanak veren, ureterdeki bir anormalliktir. Bundan dolayı çocuğun
idrarında
bakteriler bulunduğu ve
idrar otomatik olarak böbreğe aktığı zaman, sonuç bir
böbrek enfeksiyonudur.
Çocuğunuzda
mesane iltihabı varsa 7 günden 10 güne kadar antibiyotiklerle
tedavi edilir.
Akut piyelonefrit için antibiyotiklerin entravenöz (damar içi) enfüzyonu (sıvı zerketme) çocuk çok hastaysa gerekli olabilir.
Herhangi bir idrar yolu enfeksiyonundan sonra idrar, ilaçla tedavinin etkili olduğundan emin olmak için tekrar bir hafta bekletilmelidir.
Nükseden idrar yolu enfeksiyonları olan bazı çocukların idrarlarının mikroplardan korunması için aylarca ve hatta yıllarca günlük dozlar halinde antibiyotik almaları gerekir. Bazı çocukların idrar örnekleri (herhangi bir hastalık
belirtileri olmasa bile) idrar yolunda
bakteriler bulunmadığından emin olmak için düzenli aralıklarla alınır ve incelenir. Geriye akma gibi bir anormallik enfeksiyonlardan sorumlu olduğunda, böbrekte hasar olması ile ilgili bir endişe varsa, bir ameliyat söz konusu olabilir.