Büyüme ve Gelişme İnsanlarda ve hayvanlarda vücud yapısının temelini teşkil eden hücreler daima ikiye bölünerek ayrılırlar ve böylece her bir hücreden iki ayrı ve yeni hücre meydana gelir. Bir süre sonra bu iki yeni hücreden her biri, ikiye bölünerek 4 hücre meydana gelmiş olur.
Hücrelerin bu şekilde devamlı ikiye bölünmeleri ve hücre sayısının artması ile insan vücudunda yer alan derinin, kemiklerin, kasların, organların büyümeleri meydana gelir. Sonuç olarak da insan vücudunun büyümesi ve gelişmesi ortaya çıkar.
Hücrelerin bölünmesi ve bir hücreden iki hücrenin meydana gelmesi olayı biyolojinin en önemli olaylarından sayılmaktadır. Buna tıp dilinde MITOZ olayı denir. Bu ise basit bir olay olmaktan çok uzaktır.
Hücreler bir taraftan bölünür ve çoğalırken, diğer taraftan da yaşlanmış ve yaşama yeteneğini kaybetmiş hücreler ölürler ve çeşitli yollardan vücuttan dışarı atılırlar. Şu halde, doğa insan vücudunu oluşturan hücrelerin bir taraftan ço'ğıalmasını, diğer taraftan da ölmeleri sonucu azalmasını ön görmüştür. (Aynen ağaçlarda gördüğümüz gibi. Bir taraftan yapraklar yaşam gücünü yitirir, sararıp dökülürlerken, diğer taraftan da taze yeşil yapraklar doğar ve gelişirler.) Demek Oluyor ki, doğa yaşayan yaratıfcfarate iki güç arasında bir denge oluşturmuştur. Ancak, bu denge doğuştan ölünceye kadar yaşam boyu ayni düzeyde sürüp gitmemektedir. İnsanın yaşına ve çeşitli koşullara göre bu denge değişir.
özellikle ana rahminde ve doğumdan sonra takriben 25 yaşına kadar bu denge çoğalmadan yanadır. Bildiğiniz gibi bir kadının gebe kalabilmesi İçin ancak mikroskop İle görülebilen bir erkek cinsiyet hücresinin bir kadın cinsiyet hücresi ile buluşması ve aşılaması gerekir. Aşılanmış bir kadın yumurtası önce iki hücreye bölünür. Sonra her bir hücre tekrar ikiye bölünür. Birkaç gün sonra bu çdğalan hücreler bir dut tanesi görünümü alır. Sonuç olarak, gözle görülemiyecek kadar küçük olan aşılanmış kadın cinsiyet hücresinden (yumurtasından) 9 ay 10 gün sonra 3-4 kilo ağırlığında cinsiyeti belli, baş, kol ve bacakları ile tüm organ ve sistemlerin vücudunda bulunan bir yavru doğmaktadır. Bunun anlamı şudur: Hücreler görülmemiş bir hızla bölünüp sayıları çoğalmış, oysa ölen hücrelerin sayıları ise çok azdır ve sınırlıdır. Böylece, doğumdan sonra da takriben 25 yaşına kadar insan vücudu sürekli bir büyüme ve gelişme gösterir.
25 yaşından sonra denge değişir. Hücrelerde çoğalma oranında bir aza'ma görülür. Ço'ğıalma mekanizması yavaşlar ve fakat durmaz. Oysa yaşamını kayıp eden ve ölen hücrelerin sayıları ise çoğalır. Böylelikle insan vücudunda büyüme ve gelişme hemen hemen durur.
İleri yaşlarda ise denge yine değişir. Çoğalma çok azdır. Oysa hücrelerin yaşama olanaklarını kaybetme ve ölmeleri çoğalır. Böylece ileri yaşlarda insanların zayıfladıkları ve hatta vüout yapılarında orantılı olarak bir küçülmenin yer aldığını görürüz.
Şu halde, hücrelerin bölünme ve çoğalmasını etkileyen çeşitli faktörler vardır: Hücrenin cinsi, görevi, bulunduğu yer, insanın yaşı, soyaçekim, beslenme, iki im, meslek ve çevre etkileri gibi... Her ne kadar, genel olarak insan vücudunun temelini oluşturan hücrelerde:
Anne rahminde ve
25 yaşlarına kadar: Çoğalma çok - ölümler az
25 . 60 yaş arası: Çoğalma ve ölümler takriben aynı oranda
60 yaşından sonra: Çoğalma az - ölümler çok,
bir kural olmakla beraber, gerek çocuklarda ve gerekse yetişkinlerde bazı şartlar altında bu genel kural değişir, örneğin, bazı hastalıklarda özellikle uzun süren hastalıklarda veya uzun süren açlıkta hücreler bölünme ve çoğalma yeteneğini kayıp ederler. Bunun yanı sıra, hastalık, ateş ve vücuda girmiş mikropların etkinlikleri sonucu hücrelerin daha çabuk ölmeleri yer alır. Böylece, bir taraftan çoğalma azalırken diğer taraftan da hücrelerin erken ve zamansız ölümleri sonucu sayılarında azalma artar ve insanları zayıflamış ve hatta bazan erimiş görürüzErkek cinsiyet hücresi (sperma) nın baş kısmı, dişi cinsiyet hücresi yumurtanın zarını delerek sitoplazmasının içine girer ve çekirdek ile birleşir. Bu olaya aşılanma veya döllenme diyoruz. Dişi cinsiyet hücresi aşılandıktan sonra ancak ikiye bölünür ve bunlardan her biri tekrar ikiye ayrılarak bölünür. Bu yer aldıktan sonra diğer tüm hücreler gibi çoğalmağa başlar.
Sonuç olarak, özetliyecek olursak insan vücudunda yer alan çeşitli cins hücreler büyüklükleri ve şekilleri dışında aynı yasaya uyarak ikiye bölünmek ve tekrar bölünmek suretiyle sayıları artar. Oluşturdukları organlar ve tüm vücut yapısı da büyür ve gelişir. Bu büyüme ve gelişmedeki hız veya azalma daha önce belirttiğimiz gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Ölen hücreler idrarla, dışkıyla, terle, tükürük, nefes veya salgılar gibi çeşitli yollardan vücud dışına atılırlar. Bu, dışa atılan salgı veya maddelerin mikroskop altında incelenmeleri neticesi, yapılarına ve şekllerne göre hang crganlardan atıldıklarını öğrenmek mümkündür.
Bunun yanı sıra, mikroskop altında bunların incelenmesi bize bu hücrelerin normal hayatlarını tamamlayarak mı öldüklerini veya bir hastalık veya bir etki sonucu mu olduğunu gösterir
işte bu nedenledir ki birçok hastalıkların kesin teşhisine varabilmemiz İçin o hasta yerden bir parça alırız ve buna BIOPSI deriz. Bu alınan parça mikroskop altında incelenir. Hücrelerin şekilleri, yapıları, sitoplazmajları ve özellikle çekirdeklerimde yer alan değişiklikler bize hastalığın ne tür olduğunu ve sebebini gösterir. Bu ise, teşhiste büyük bir yardımcı olur hekime.