TDV

Gözün karmaşık yapısı aynı zamanda çok da kısıtlı bir yer işgal eder. Kafatası ve gözleri çevreleyen dokularla kaplı koruyucu yuvalara yerleşmiş her bir gözün çapı yaklaşık 25 cm'dir. Gözlerin önemli işlevleri burun kemeri kaşlar ve elmacık kemikleri tarafından da korunmaktadır. Gözleri çevreleyen kemik ve dokular hep birlikte "göz çukuru" (orbita) olarak adlandırılır.
Gözler ayrıca göz kapaklan tarafından da korunmaktadır. Göz kapaklan istem dışı olarak (gayriihtiyari) açılıp kapanır ve gözleri yoğun ışık temas ve yabancı maddelerden korur.
Göz yaşları gözleri sulandırma temizleme ve besleme görevlerini yerine getirir. Göz yaşları yukarı göz kapaklan ile bu göz kapaklarının yanında ve üstündeki göz çukurunda bulunan bezler tarafından salgılanır. Alt ve üst göz kapaklarının burunun hemen iki yanında bulunan (iç kantus) denilen noktalardaki iki küçük açıklıktan buruna geçer. Gözlerden buruna göz yaşlarını akıtan kanallara "na-zolakrimal" kanallar denir.
Her birkaç saniyede bir gözümüzü kırptığımızda göz kapakları aynı araba camı silecekleri gibi gözleri sulandırıp pislikleri temizler. Uyku sırasında ise göz kapakları kapalı olduğu için gözleri kurumaya karşı korur.
Gözün hareketleri gözün dış kaplamasına (sklera) bağlı 6 kas tarafından kontrol edilir. Bu kaslar gözlerin yukarı aşağı ve bir yandan öbürüne hareketini sağlayarak her iki gözün de aynı noktada odaklanmasına yardımcı olur. Merkezleme mekanizmalarında bir bozukluk olunca gözlerde şaşılaşma görülür.
Göz küresi üst üste birçok doku katından oluşur. Konjonktiva göz kapağının içinden gözün en üst tabakasına kadar yayılır ve göz küresinin büyük bir bölümünü kaplayan sert beyaz bir zar olan sklera ile birleşir. Her iki tabakada da gözü besleyen minik kan damarları vardır.
Gözün merkezinde konjonktivanın içinde kornea (saydam tabaka) yer alır. Üzerindeki göz yaşı filmi ile birlikte bu berrak doku tabakası gözün odaklama gücünün üçte ikisini sağlamaktadır. Kornea göze giren ışığı kırarak bu ışığın mercekten geçip gözün arkasındaki retinaya ulaşmasını sağlar.
Göz bebeği ve bunu çevreleyen renkli tabaka (iris) korneanın arkasında yer alır. Göz bebeği ışığın gözün arkasına geçmek için girdiği açıklığın adıdır. İrisi kontrol eden kaslar gelen ışık miktarına
göre göz bebeğinin boyutlarını değiştirir. Az ışık geldiği zaman göz bebeği daha fazla ışık alabilmek için büyür; hassas retinayı parlak ışıktan koruyabil-mek için de fazla ışık geldiğinde küçülür. Göz bebeği ayrıca heyecanlanma karşısında ve bazı ilaçlara reaksiyon olarak da büyür.
Kornea ile iris (renkli tabaka) arasında ön kamera (anterior chamber) bulunur. Bu bölüm saydam bir sıvı ile doludur. Bu sıvı gözün arka bölümürde üretilir. Göz bebeğinden geçerek irisin kornea ile birleştiği açıdaki Schlemm kanalı yoluyla kana karışır. Bu sıvının basıncını vücudumuz ayarlar.
İris ve arka kamaranın ardında mercek yer alır. Bu saydam ve renksiz doku bir kapsül içindedir ve bir lif ağı vasıtasıyla gözün ortasında asılı durur. Mercek retinada ışınların odaklanabilmesi için biçim değiştirebilir. Herhangi bir nesne yakında ise mercek imajı en iyi şekilde algılayabilmek için kasılıp kalınlaşır. Uzaktaki nesneler için mercek incelir. İnsan yaşamı boyunca mercekte lifler birikir. Bu lifler zamanla merceğin elastikiyetini yitirmesine ve orta yaşların sonuna doğru yakındaki nesneleri net görmemeye neden olur.
Göz küresinin şişkin bölümü merceğin ardında yer alır ve camsı cisimden (vitreous humor) oluşur. Şişkin bölüm "camsı cisim" denilen renksiz jelatine benzer bir maddeyle kaplıdır. Zaman zaman görüntü alanımız içinde noktalar ya da küçük ip parçalarına benzer şekiller görürüz. Bunlar camsı çişimin içinde "yüzücü" maddeler olarak bilinir ve genellikle doğumdan önce gözün gelişimi sırasındaki dönemden kalan artıklardır. Ama bazen bu tür görüntüler ciddi bir göz hastalığının belirtisi de olabilir.
Camsı bölmenin ardında retina yer alır. Gözün retinası fotoğraf makinesinin filmi ile aynı işlemi yerine getirir. Retina 10 tabakadan oluşmuştur ve kornea ile mercekten gelen ışık imajlarını kaydeder. Retinanın içindeki "rod" hücreleri ışığı "cone" hücreleri ise ışık ve rengi algılar. Bir "cone" hücresi için 20 "rod" hücresi vardır. Rod hücreleri çok hafif ışığa bile yanıt verebilir. "Cone" hücrelerinin ise çalışabilmeleri için daha güçlü ışık gerekmektedir. Bu iki tip hücrenin de görevi algıladıkları ışığı
elektriksel impulslara çevirmektir. Retinanın merkezinde bulunan küçük bir çukur (fovea) en belirgin görüntüyü sağlar. Bu bölümde yalnız "cone" hücre-leri vardır ve gözün görüntü açısından en hassas bölgesidir. Çukurun etrafını çevreleyen küçük bölüme "macula Lutea" (sarı leke) denir ve bu bölüm genel olarak merkezsel görüntüden sorumludur.
Retina temel olarak damar tabakası yoluyla (Choroid) beslenir. Çeşitli tabakalardan oluşan bu damar dokusu retina ile sclera arasında yer alır ve atar ve toplar damarlarla doludur.
Optik sinir retina tarafından kaydedilen elektrik-sel impulsları beyine aktarır. Sinirin retinadan beyine gitmek üzere çıktığı noktaya "optik disk" denir. Optik sinir impulsları beyinin ardındaki görsel kabuğa (Korteks) taşır. Beyin bu gelen mesajları bizim "görüntü" olarak algıladığımız şekilde yorumlar.