Bütün çocukların yaklaşık yüzde 4'ü şaşıdır. Eğer 5 yaşından önce tedavi edilmezse baskın olmayangözde görüş kaybı tehlikesi vardır. Şaşılık ve ambliyopi tedavisindeki ilke işte bu nedenle erken teşhisdir. Şaşılık genellikle hemen fark edilirse de ambliyopi her zaman fark edilemez. Ambliyopiyi keşfetmek için görüş keskinliği testleri gerekebilir.
Çocuklarda şaşılığın en yaygın tipleri içe ve dışa dönük şaşılıktır. Bazen göz aşağı veya yukarı döner. Bu sapma daimi olabilir veya zaman zaman çocuğun yorulduğu ve adalelerin zayıfladığı zamanlarda ortaya çıkabilir.
Bebekler görme yeteneğiyle doğarlar fakat başlangıçta odaklama yetenekleri yoktur. Gözlerle beyin arasındaki sinir bağlantıları henüz organize olmamıştır. Bazen gözler bağımsız çalışırmış gibi görünür bazen içeri bakarak bazen dışarı dönerek bakar. Bu normaldir. Fakat üçüncü veya dördüncü ayın sonuna kadar küçük cisimler üzerine odaklama yeteneğini kazanmış olmalıdırlar.
Bebeklerde ve emekleme çağındaki çocuklarda sıklıkla yayvan bir durum ve gözlerin kusurla birleştiği yerde fazladan bir kat (kıvrım) deri vardır. Bu özellikler çocuğu şaşı gibi gösterebilir. Bebeğinizin görüntüsü değiştikçe bu kıvrım kaybolabilir. Çocuğunuzda şaşılık olduğunu düşünüp paniğe kapılmadan ve şaşılık olmadığından emin olarak konuyu kapatmadan önce dikkatle kontrol edin.
Çocuğunuzun gözlerine dikkatle bakarak işe başlayın. Her bir gözde gördüğünüz ışık noktası diğeri ile simetrik durumda mıdır? Eğer öyleyse çocuğunuzun gözleri büyük ihtimalle normaldir. Aşağıdaki listede aranması gereken diğer özellikleri bulabilirsiniz:
* Çocuğunuzun gözleri birlikte çalışıyor gibi görünüyor mu? Bu yeteneği elinizi çocuğun görüş alanını yanlamasına katedecek şekilde geçirmekle deneyin. Gözlerin yekvücut olarak hareket edip etmediğine bakın. Eğer öteki göz kapatılırsa her bir göz yüzünüz veya bir oyuncak gibi bir cismi takip ediyor mu?
* Çocuğunuz güneşteyken bir gözü kayıyor mu?
* Çocuğunuz oyuncaklarla veya diğer yakın ci-simlerle oynarken şaşı görünüp uzağa bakarken normal görünüyor mu?
* Başını bir tarafa eğme eğilimi gösteriyor mu?
* Emekleyen bebeğiniz cisimlere elini uzatırken veya oynarken derinliği algılayamadığı belli oluyor mu?
Çocuğunuzda şaşılık olabileceğini düşünüyorsanız aile doktorunuza veya bir göz doktoruna gidin. Çocuğunuzun görüşünü kontrol ettirmek için hiçbir zaman fazla erken değildir. Yeni doğmuş bebeklerde bile hemen teşhis mümkün olabilir.
Küçük bir çocukta ampliyopiyi iyi teşhis etmenin esası gözler arasında görüş bakımından bir fark belirlemektir. Çocuğunuzun doktoru veya göz doktoru bir gözü kapayıp bebeğin çeşitli cisimlerin hareketlerine tepkisini test edebilir. Eğer bir gözde ambliyopi varsa çocuk sağlam gözü kapatan bandı çıkartmaya çalışabilir veya başka şekilde direnebilir.
3 yaşına varıldığında genellikle görüş tam olarak ölçülebilir. Bir gözün iyi görmemesi mutlaka ambliyoptik olduğu anlamına gelmez. Bir gözün daha az
görmesi miyopluk hipermetropluk veya astigmatizm nedeniyle olabilir doktorunuz bunlara bakacaktır. Aynı zamanda doktorunuz katarakt tümör iltihap veya diğer rahatsızlıkların belirtileri olup olmadığına bakmak için gözün iç kısmını muayene edecektir.