Hormon Sistemi insan vücudunun önemli bir sistemi de hormon salgılayan guddeler ve bunların salgıladıkları hormonlardır. Hormonlar en az sinir sistemimiz kadar yaşam programımızı düzenleyen, günlerimizi sağlıklı geçirmemizi sağlayan ve dolaşan kanda miligram veya onun binde biri oranında bulunan özel kimyasal yapılardır.

Bütün bu hormonlar ve salgı bezi yerleşmiş fındık büyüklüğünde "Hİpofiz" ismi verilen kumandan gudde tarafından ve özel sinir uyarıları ile yönlendirilirler. Hipofizden salgılanan maddeler kan yolu ile vücudun diğer guddelerine giderek ya bu guddeleri uyarırlar veya salgıyı frenlerler. Bütün bunlar vücudun ihtiyacı ve yeniden gelen emirlere göre düzenlenir. Hipofiz bezinin bulunduğu yerde, beyinin bir parçası olan "Hipotalamus" ismi verilen bir bölgede bu kumanda hormonlarının bir kısmını salgılar ve kana verir.



Baş-boyun bölgesinde önemli iki gudde vardır. Bunlardan bir tanesi "TİROİD" bezidir. Boynun ön tarafında, damardan çok zengin bir gudde olan tiroid bezi tiroid hormonlarını salgılarlar. Bu hormonlar içinde iyod olan protein yapısında maddelerdir.

Tiroid hormonları metabolizmayı, dolayısı ile gıdaların hücrelerde yakılmasını ve oksijen kullanılmasını, kalsiyum ve kemik metabolizmasını düzenleyen, protein yapısında maddelerdir. Vücut şıcaklığı nın düzenlenmesinde önemli rol oynarlar.

Tiroid bezinin iki yanında, mercimek büyüklüğünde 4 adet "PARATİROİD" bezleri vardır. Bu bezler de "Parathormon" adında bir madde salgılarlar. Bu madde de kanda çok azdır ve vücudun kalsiyum, fosfor metabolizmasını yönlendirirler.

Kalsiyumun barsaklardan emilmesi, kana geçmesi, kemiklere taşınması ve yerleşmesi, kan kalsiyum ve fosforunun dengede tutulması, kemiklerden kalsiyumun çıkarılması hep bu parathormon aracılığı ile olur.

Vücudun diğer önemil guddelerinden biri de böbrek sütü bezleridir. Her iki böbreğin üst kutbunda oturan bu bezler vücudun su, tuz, bir bakıma şeker enerji metabolizmasını düzenleyen, damar tansiyonunu ayarlayan hormonları salgılarlar. Bu hormonlar genel ismi ile kortizon cinsi hormonlardır. Organizmada daha birçok etkileri vardır. Böbrek üstü bezi hormonlarının fazla çıkması özel bir hastalığa (Cushing hastalığı) az salgılanması da Addison hastalığına sebep olur.

Bir diğer salgı bezi gibi çalışan ve "İNSÜLİN", "GLUKAGON" isimli hormonlar salgılayan organ pankreas bezidir. Kendi konusunda da anlatıldığı gibi bu salgı bezinin "Endokrin" ismi verilen, hormon sal gılayan bölümünün salgıladıkları hormonlar kan şekerini, glikozun hücrelere giriş ve yakılışını düzenleyen, doiayısı ile metabolizmada önemli rol oynayan maddelerdir. InsOlin eksikliği şeker hastalığı na, fazlalığıda kanda şeker düşüklüğüne sebep olur. Glukagon isimli hormon ise kan şekerinin düşmesine engel olucu bir maddedir.

Organizmada bir diğer önemli gudde bezi yumurtalıklardır. Kadınların karın içinde, sağ ve sol kasık bölgesinde bulunan yumurtalıklar her 28 günde bir aşılanmak üzere olgunlaşıp çatlayan yumurtayı hazırlar. Bunun için de kadınlık hormonu denilen "ÖSTROJEN"i imal eder. Bunun yayında "LUTEİN" hormonu gebeliğin devamını sağlar. Kadınlarda ay halleri östrojen hormonunun salgılanmasına ve kandaki miktarına bağlıdır. Bu hormonların azalıp aksaması yalancı gebelik gibi bir tabloya sebep olur.

Erkek yumurtaları bilindiği gibi dışarıda ve torbaların içindedir. Bu organ da 'TESTİS" ismi verilen erkeklik hormonlarını salgılarlar. Bu hormonlar sperm hücresinin yapılmasını, cinsel arzuların devamını sağlayan bir hormondur.

Kadın ve erkekte cinsel karakter, kadında göğüsler, kalça şekli, yüzdeki kılların olmayışı, cinsel arzu, adet görme ve gebe kalma, ses inceliği gibi karakterler, erkekte sek kalınlığı, sakal bıyık, cinsel organ kıllanması, kas gelişmesi, cinsel arzu ve güç bu kadın ve erkek hormonlarının normal değerde bulunmasına bağlıdır. Aksi halde yapı ve karakter değişiklikleri ortaya çıkar.

insan vücudunda yeni doğduğu vakit kalbin üst-ön yüzünde ve göğüs kemiğinin arkasında "TİMUS" bezi isimli bir gudde daha vardır. Bu gudde yaş ilerledikçe, hele buluğ çağından sonra çok küçülür. Küçülmediği hallerde ciddi hastalıklar ortaya çıkar. Bu guddenin esas görevi vücudun savunma hücreleri olan lenfositlerin kantite ve kalite bakımından düzenlenmelerinin yapılmasıdır. Bütün fonksiyonları tam olarak aydınlanmış değildir.



Beyin kaidesinin arka tarafına doğru "PİNEAL" gudde ismi verilen bir salgı bezi daha vardır. Sinir hücrelerinden yapılan bu gudde vücudun fiziksel faaliyetlerini ve cinsel yapısını kontrol eden bir salgısistemine sahip olduğu, hipofizle ters yönde çalıştığı kabul edilir.

Beyindeki hipofiz bezi bir kumandan salgı bezi olmakla birlikte büyüme hormonu, süt bezleri salgı hormonu ve daha bilmediğimiz çeşitli hormonları da salgılayan bir bezdir.



İnsan vücudunda salgı yapan hormon hücreleri sadece bu guddelerle sınırlanmamıştır, insan midesi, onikiparmak barsağı, ince barsaklar ve pankreasın dış salgı yapısı da yeni yeni buluşları devam eden çeşitli hormonlar salgılamaktadırlar..

"GASTRİN, SEKRETIN, PANKREO-ZİMİN" ismi ve daha birçok hormanların mide, safra, karaciğer, pankreas salgılarını, sindirim ve gıdaların emilmesini düzenledikleri artık oturmuş ve yeni bilgilerimiz arasındadır. Bu hormon bozuklukları da çeşitli sindirim bozukluklarına, mide, safra, pankreas hastalıklarınasebep olmaktadırlar. Vücutta daha birçok hormonal maddenin bulunması da pek uzak tarihlere kalmıyacaktır.