16 yaşını geçmiş genç kızların adet görmemesi (birincil amenore):
Hamile olmayan yetişkin kadınların 6 ay veya daha uzun zaman adet görmsmesi (ikincil amenore). Eğer adet görmeden 16 yaşına" gelmişseniz bu büyük ihtimalle rıcrma! bir şekilde ancak diğer kızlardan biraz daha geç gelişiyorsunuz anlamına gelir. Çok atletik veya çok inceyseniz adet gecikebilir. Ancak özellikle diğer cinsel değişiklikler de (örneğin memelerin büyümesi ve kıilanma gibi) gecikmişse zayıf da clsa hormona! bir anormallik ihtimalini gözönüne alarak bir doktorunuza danışın. Adet yokluğuna amenore denir ("a" Yunanca olumsuzluk ekidir "men" ay ve "rhoia" akıntı) Hiç adet görmemişseniz bu "birincil amenore"dir. Eğer yıllardı;- adet görürken bir veya birkaç dönemi atlarsanız buna 'ikincil amenore" denir. Bu durum için çok çeşitli açıklamalar yapılabilir Hamile olabilirsiniz çok fazla egzersiz yapmaktasınızdır veya stres altındasınızdıı. Çok obur kadınların adetlerinde de bazen düzensizlik olabilir.
Aldığınız bir ilacın yan etkisi kanamalarınızı dur-durmuş olabilir. Doğum kontrol hapınızı bırakmış-sanız birkaç ay adet görmezsiniz ilave olarak emzirmek de adeti geciktirebilir ve menopoz devresine yaklaşıyorsanız adetin aksaması normaldir.
ikindi amenorenin bu nedenlere bağlı olması çok görülen t-ir durumdur. Turno''er veya hipofiz bezi bozukluklar: gibi daha ciddi sos u-ıiar da amenoreye neden oiurlarsa da çok enderdir Uoğumdan sonra süt vermek söz konusu olmadığı halde ortaya çıkan adet aksaması hipofiz bezinin doğum sırasında kısmen veya tamamen iflas etmiş olabileceği anla-mına gelir. (Postpartum hipofiz nekrozu denilen bir durum).
Eğer adetleriniz düzenliyse ve 2 hafta gecikmişseniz hamile olup olmadığınızı anlamak için doktorunuzu görmek isteyebilirsiniz Ancak hamile olmadığınızdan eminseniz ve başka hiçbir sıkıntınız yoksa bir doktorla görüşmeden 6-9 ay beklemenin bir zararı yoktur. Bu arada gerekli önlemleri almalısınız adet görmeseniz de hamile kalabileceğinizi aklınızda tutun
TEŞHİS
Birincil amenoreniz de olsa İkincil amenoreniz de olsa doktorunuz ait karın muayenesi yapabilir Vajinal duvarların kayganlığını kontrol edecek rahim ağzından mukus (salgı) alarak yumurtalıklarınızın norma! miktarda ostrojen üretip üretmediğin' araştıracaktır. Ostrojen durumunu tespit etmek için diğer yol. birkaç gün pro'jesteron aldıktan sonra vajinal kanamanın olup olmayacağını beklemektir Kanama olursa ostrojen sorununuz olmadığı anlaşılır ve doktorunuz poük'Riık yumurtalıklarını? olabilir mi ihtimalini incelemek isteyebilir. Kanama olmazsa yumurtalıklarınızın az ostrojen salgılıyor veya hiç salgılamıyor ve yumurtlamıyorsunuz demektir.
Çeşitli bozukluklar yumurtalıkların çalışmasını en¬gelleyebilir. Röntgen filmleri doktorunuzun bu konuda karar vermesine yardımcı olabilir
AMENORE TEHLİKEM MİDİR?
Amennre cok ender olarak ciddi bir bozukluğun 'şaretidir Ancak adet görmüyorsanız hamile kal-manız zor olabilir Böyle bir durum varsa doktorunuz sizi kısırlık üzerinde ihtisas yapmış bir uzmana gönderebilir
TEDAVİ İl AÇ
Doktorunuz yunictaiık'aon'Zin normal işlevini ye-■'ine getirip gedmediğini anlamak için. ;'*e çeşitli hormonlar verebilir
Altında bir bozukluk yatmadığı sürece ameno-'enin tedavisi gereksizdir. Ama adet görmeyen ka donların kemik inc.elrnesine(osfeoporosis'e) daha yat-«ın olmaları nedeniyle doktorunuz ostrojen veya. kalsiyum almanızı önerebilir. Fğer bi> bozukluk söz Konusu ise tedavi sebepler gözönüne alınarak yapı