Menopoz yaşamın doğal bir evresidir En basit anlamda adet gördüğünüz ve çocuk sahibi olabildiğiniz bir dönemden adet görmediğiniz ve hamile kalamayacağınız bir döneme geçiştir Teknik olarak yumurtalıkların artık rahimin iç duvarlarını ve vaji-nayı uyaracak miktarda östrojen salgılamaması demektir
Kuşaklar önce kadınların menopoz sırasında tedirgin ve mutsuz olacakları öngörülürdü Bugün sarkaç tersine sallanmıştır ve insanlar kadınların hiçbir sorunları olmayacağını varsaymaktadır ve birçok kadının sorunu olmamaktadır Kadınların yüzde 25i menopoz sırasında kanamanın hafiflemesi dışında hiçbir değişiklik farketmiyorlar % 50sinde çok hafif değişiklikler oluyor geri kalan % 25 yukarıda sayılan bütün semptomları yaşıyor
Menopoz 40-55 yaşları arasındaki kadınların çoğuna doğal gelir Orta yaşı bulduğunuzda adetleriniz düzensiz ve tarihi belirlenemez hale gelince menopoza girdiğinizden şüphelenmeye başlarsınız Daha sık veya daha seyrek adet görebilir bazen adetinizde aksamalar olabilir kısa uzun veya şiddetli kanamalar yaşayabilirsiniz Belki kadınların üçte biri bunların hiçbirini yaşamadan bir gün aniden adetten kesilebilir Ama menopoz kadınların çoğu için yumurtalıkların gitgide daha az östrojen salgılamasıyla birkaç aydan birkaç yıla kadar uzanan bir süreçtir Östrojen vücudun başka yerlerinde üretilmeye devam etse de kullanılabilir toplam miktar menopoz dönemi civarında dramatik bir şekilde azalır Sonunda östrojen miktarı o kadar düşer ki artık endometriumu uyararak hücrelerin çoğalmasını ve gelişmesini sağlayamaz bu nokta menopozun varıldığı noktadır
Tıbbi olarak "menopoz" kelimesi adet kanamasının tamamen bitmesi anlamına gelir Yunanca menay ve pausis durma kelimelerinden türetilmiştir Menopoz kelime anlamıyla en son adet gördüğünüzde ortaya çıkan durumu anlatır ise de günlük kullanım içinde ilk adet düzensizliklerinin başladığı andan vücudun hormonal değişikliklere tümüyle uyum sağladığı zamana kadar geçen birkaç yılı ifade etmek için kullanılmaktadır
Bu ülkede genç kızlar daha önceki kuşaklara göre daha erken adet görmeğe başladıkları halde her nasılsa kadınlar daha geç menopoza girmektedirler Şimdi bir kadının 50îerinin ortasında adet görmesi olağandışı sayılmamaktadır Öte yandan ortalama son adet yaşı 50-51 dir Kadında en uzun yaşama beklentisi 80 olduğuna göre hayatının üçte biri menopozdan sonra yaşanmaktadır
Östrojen seviyesindeki dramatik düşüş sıcak basmaları ve vajinal değişikliklerin sorumlusudur Kan damarları genişlediğinde sıcak basması olur Bazı kadınlar bunu çok hafif yaşarlar ama diğerleri çok fazla rahatsızlık hissederler Eğer ikinci gruptan iseniz gecede birkaç defa ter içinde uyanabilirsiniz Gündüzleri sıcak bastığında yüzünüzün kızardığını hissettiğiniz ve terlemeye başladığınız için dikkat çektiğinizi düşünüp utanır sıkılırsınız Sıcak basmalarının çoğunlukla cildinizin rengini çok hafif değiştirdiğini ve başkalarının pek dikkatini çekmediğini hatırlamak bu konuda belki size yardımcı olabilir
Menopoz sırasında kadınların hepsi bir dereceye kadar vajinal değişikliklerin farkına varırlar Vajinaı dokuların incelmesi ve kayganlığın azalması cinsel ilişkinin ağrılı hale gelmesi anlamını taşıyabilir Eğer seks rahatsız bir hale gelirse suda eriyebilen yağlayıcı Dir jel sorunu çözer Vajinal değişiklikler ve dokuların incelmesine paralel olarak vajinal rahatsızlıklara ve idrar yolları hastalıklarına daha yatkın bir hale gelebilirsiniz Osteoporoz çok daha ciddi bir sorun olarak ortaya çıkabilir Bu yaşlılıkta ortaya çıkan ve kemiklerin gözenekli ve kırılgan hale gelmesine neden olan bir hastalıktır
Kadınların küçük bir yüzdesinde hormonal değişikliklere ilişkin görünen duygusal sorunlar ortaya çıkar Ancak bağlantının ispatlanması zordur Çünkü yaşamın ortası hem kadınlar hem erkekler için zor bir dönemdir çocuklar evden ayrılırlar eşinin ölmesi söz konusu olabilir anne babanın sağlığı bozulur veya ölebilir iş bulmakta zorluklar ortaya çıkabilir Bu değişikliklerden herhangi biri bazen menopoza bağlanan depresyon ve endişe duygusunun ortaya çıkmasında tetiği çekmiş olabilir
Diğer taraftan menopoz fiziksel ve zihinsel sağlığınızı olumlu yönde de etkileyebilir Örneğin endometriosisiniz varsa menopozdan sonra geçer fibroidler de genellikle küçülür Ayrıca artık hamile kalmaktan korkmanız gerekmez
MENOPOZ BELİRTİLERİ
Sıcak basma Bir sıcaklık hissiyle birlikte yüzün aniden kızarması Vajinal dokuların tedricen incelmesi ve kayganlığın azalması nedeniyle ağrılı cinsel ilişki Sinirlilik depresyon huzursuzluk uykusuzluk gibi duygusal sorunlar Çok daha sırt ağrıları ve osteoporosis nedeniyle kırılgan kemikler Hiçbir işaret ve semptom olmayabilir
TEŞHİS
Premenopoz (menopoz öncesi) yıllarda uzayan veya şiddetli kanama veya adetler arası kanama olursa 6 ay adet görmeyip sonra aniden adet görürseniz doktora gitmelisiniz Bu değişikliklerin hepsi tamamen normal olabileceği gibi rahim kanserine benzer habis oluşumların da işareti olabilir En iyisi emin olmaktır Doktorunuz geçmişle ilgili bilgi isteyecek ve alt karın muayenesi yapacaktır Doktorunuz rahim kanserinden şüphelenirse rahimin iç duvarından parça alarak endometrial biopsi uygulamak isteyecektir Bazen kürtaj da gerekebilir
Sıcak basması ve menopozun diğer sıkıntılı arazlarından kurtulmak veya bir adet atlamışsanız hamile olmadığınızdan emin olmak için de doktorunuza görünmek isteyebilirsiniz Doktor bu gibi durumlarda da geçmişle ilgili bilgi alacak ve alt karın muayenesi ve (gerekiyorsa) gebelik testi yapacaktır
Hâlâ yumurtluyor olmanız ihtimaline karşı adet kanamalarınız durmuş bile olsa doktorunuz hiç kuşkusuz bir süre için doğum kontrolünü sürdürmenizi tavsiye edecektir Yaklaşık bir hesapla en son 50 yaşından evvel adet görmüşseniz iki yıl kadar 50 yaşından sonra adet görmüşseniz 12 ay kadar doğum kontrolü (doğum kontrol hapı dışındaki yöntemlerle) uygulamalısınız