Kanımızı Tanımak
Vücudunuzda dolanan kan birçok önemli fonksiyonu gerçekleştirir. Akciğerlerinizin dokularında nefes alırken içeri çekilmiş olan oksijen kanınız tarafından alınır ve atardamarlar yoluyla vücudunuzun her yerindeki dokulara verilir. Aynı zamanda, kan bu dokulardan karbondioksidi alır ve toplardamarlar yoluyla, nefesle verilen havaya geçeceği akciğerlere iade eder.
Kan aynı zamanda, ince bağırsaklarınızdan gelen hayatı idame ettirici besin maddelerini bütün vücudunuza taşır. Bu hücrelerden artık maddelerin çıkartılması gerektiğinde kan bunları vücuttan atıldıkları böbreklere nakleder.
Hormonlar gibi uzun mesafeli haberciler için bir araç görevi yaparak kan vücudunuzun çeşitli bölümlerinin birbirleriyle iletişim içinde olmalarına ve fonksiyonlarını onların koordine etmelerine yardımcı olur. Kan, antikorları (vücudunuzu yabancı maddelere karşı korumaya yardım eden proteinler) ve enfeksiyonlarla mücadele eden hücreleri taşımak suretiyle bağışıklık sisteminiz için bir ortam görevi yapar. Ve kan, adalelerde meydana getirilen sıcaklığı dağıtmak suretiyle hücre ısınızı düzenlemeye bile yardımcı olur.
Bu değişik fonksiyonlar, kan hücreleri ve kanın plazma denilen sıvı bölümü tarafından gerçekleştiri-ir. Hücrelerin çoğu kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar - eritrositler)'dir. Bunlar kırmızı demirce zengin, kompleks bir madde olan hemoglobini ihtiva eden hücrelerdir. Hemoglobin akciğerlerdeki oksijeni, kan dolaşımı yoluyla ince kan damarlarına (kapillere) taşımak üzere bağlar, burada (kapillerde) hemoglobin, oksijeni kan dolaşımından çıkıp ona ihtiyaç duyan hücrelere gitmek üzere serbest bırakır.
Beyaz kan hücreleri (akyuvarlar - lökositler) vücudunuzu enfeksiyona yol açan bakteriler, virüsler ve mantarlar dahil olmak üzere yabancı maddelere karşı korur. Üç ana tip akyuvar vardır. Bir tipi olan granülositler (çakıl tanesi gibi hücreler) nötrofilleri, eozinofilleri ve bazofilleri içine alır. Bunlar ve ikinci fp olan monozitler farklı tipte pek çok enfeksiyona fcarşı tepki gösterirler ve aynı zamanda yabancı maddeleri içlerine alıp yutmak suretiyle de savunma japarlar. Lenfosit olarak bilinen üçüncü tip akyuvar-fer belirli enfeksiyon etkenlerine karşı tepki gösterirler Lenfositler B hücrelerini ve T hücrelerini içine akr. B hücreleri antikorları üretir. T hücreleri de jabancı ve virüsler tarafından enfekte edilmiş hücrelere saldırırlar.
Trombositler hasara uğrayan kan damarlarını tamir eden renksiz kan hücreleridir. Bunlar damar «tetiklerinde tıkaçlar oluşturmak suretiyle, kan dolaşımından kan kaybını durdururlar. Kan damarlarınızdan herhangi biri hasara uğradığı zaman trombositler yaralanan yerini tıkamak için toplanırlar. Bu pıhtı meydana getirilmesinde (koagülasyon) ilk adımdır, bu süreç plazmanın içinde dolaşan ve pıhtılaşma fcktörleri denen proteinler tarafından tamamlanır.
Sarımtırak bir şey olan plazma, pıhtılaşma faktörlerinin yanında diğer proteinleri de taşır. Plazma, kanınızdan hücreler çıkartıldıktan sonra geri kalan kam olarak tanımlanabilir. Serum, pıhtılaşma fak-rinin de çıkartılmış olduğu plazmadır.
|