Travma sonrası stresten doğan bozukluklar genelde travmatik olarak bilinen tecavüz savaş işkence deprem veya ölüm kampları gibi olaylardan sağ olarak kurtulan kimselerde görülür. Çoğu zaman fiziksel bir travma görülse de karakteristik bir unsur da vardır. Bu o kimsenin psikolojik korku acizlik kontrolünü kaybetme ve yok etme korkusu ile karşı karşıya kalmasından doğar.
En önemli travmaları geçiren çok genç ve çok yaşlı kişiler travma sonrası stresten doğan bozukluklara en hassas kimselerdir. Bunun nedeni küçük çocuklarda başaçıkabilme mekanizmalarının yeterli derecede gelişmemiş olması ve yaşlıların da gerektiğinden fazla katı olmaları ve sosyal desteklerinin az olmasıdır.
Belirtiler olayın bitiminden hemen sonra veya 6 ay veya daha uzun süre sonra görülmeye başlanır insanlardan kendini uzaklaştırma ve aktivitelerden zevk almakta zorluk çekme (özellikle mahrumiyet ve cinsel ilişkide) görülür.
Geriye dönüşler çok büyük hayati travmalarla karşılaşmış kişilerde sık görülen bir stres kaynağıdır. Bu büyük travmalara örnek olarak araba kazası uçak kazası savaşla ilgili anılar kaçırılma veya rehin alınma olayı veya fiziksel tecavüz sayılabilir. Bunların hepsinde çok müthiş korku ve kontrolün tümüyle kaybı yaşanmıştır. Zihnin geri dönüşlerinde kişi bu olayları yeniden ve gerçekten yaşadığına inanır.
"Sağ kalmış olmanın suçluiuğu"nu yaşamak da çok rastlanan bir sorundur. Bu durumda başkalarının ölümüne neden olan travmatik bir olaydan sağ kurtulmak veya ahlaksızlık yöntemleri sayesinde yaşayabilmiş olmak söz konusudur.
BELİRTİLER
Travmatik olayın tekrar tekrar hatırlanması ve yaşanması acıklı rüyalar halüsinasyonlar her yıl travmatik olayın yaşandığı günlerde sıkıntılar üzüntüler düşüncelerden duygulardan ve travma ile ilgili olaylardan kaçış
insanlardan kendini uzaklaştırma yabancılaşma sevgi duygusuna sahip olamama Önemli aktivitelere karşı ilgisizlik Küçük çocuklarda gelişme bozuklukları örneğin tuvalet eğitimi ve konuşma Aile hayatından işten uzun yaşamaktan ümit kesmek kısalmış gelecek duygusu. Şunlardan en az ikisiyle birlikte daha çabuk tahrik olma (travmadan önce olmayan); uykusuzluk sinirlilik dikkatini vermede zorlanma abartılmış ürk¬meler ve travmatik olayı hatırlatan olaylara fiziksel reaksiyonlar.
TEDAVİ - İLAÇ
Hafif yatıştırıcılar (Valium Librium gibi) bu endişeleri azaltabilir.
DİĞER TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Davranış teknikleri özellikle rahatlama terapisi fobi ve endişe belirtilerini azaltabilir. Psikoterapi de destek sağlayarak ve çok ciddi vakalarda içini boşaltma yoluyla yardımcı olur.